Liefs Liss

Psychologiestudentje, spelend met woorden, ontdekt het leven

Ervaringsdeskundig?

Het is een hot item in de geestelijke gezondheidszorg momenteel: ervaringsdeskundigheid. Maar wat is een ervaringsdeskundige nu eigenlijk? Waar moet hij of zij aan voldoen om zichzelf zo te noemen? Is er sprake van een opleiding? Of mag iedereen met ervaring op een bepaald gebied zichzelf zo noemen? En belangrijker nog: is de inzet van een ervaringsdeskundige eigenlijk wel effectief?

Kennisplein de Ervaringsdeskundige

Volgens Kennisplein de Ervaringsdeskundige is ervaringsdeskundigheid “het vermogen om op grond van eigen herstelervaring voor anderen ruimte te maken voor herstel. De kennis die door reflectie op de eigen ervaringen en ervaringen van deelgenoten is vergaard, aangevuld met kennis uit andere bronnen, wordt op een professionele manier ingezet ten behoeve van anderen.” De ervaringsdeskundige heeft dus zelf levensontwrichtende gebeurtenissen meegemaakt, maar is deze te boven gekomen.

Bovendien is de ervaringsdeskundige in staat om voldoende afstand te nemen van deze ervaringen en deze in te zetten ten behoeve van de ander. Het feit dat de ervaringsdeskundige put uit deze ervaringskennis, onderscheidt hem of haar van de ‘reguliere’ hulpverlener. Belangrijk om erbij te vermelden is dat de ervaringsdeskundige een proces doormaakt. Het begint met reflectie op de eigen ervaringen, waarna uitwisseling van ervaringen met anderen volgt. Daarnaast is het belangrijk om in de literatuur te duiken en verder te reflecteren op de eigen ervaringen. Kennisplein de Ervaringsdeskundige vindt het belangrijk dat iemand ook een opleiding volgt.

Maar… wat heb je er nu aan?

Mijn ervaring (ha, wat een leuke woordkeuze) met ervaringsdeskundigheid is nogal dubbel. Op sommige punten in mijn behandeling heb ik veel gehad aan gesprekken met een ervaringsdeskundige. Het was fijn om (h)erkenning te vinden, zeker als het ging om onderwerpen die me echt raakten. Ik kon, voor mijn gevoel, lang niet altijd bij mijn behandelaren terecht met sommige angsten. De gesprekken met iemand die hetzelfde meegemaakt had, waren daarom wel echt heel fijn. Tegelijkertijd heeft het me op sommige momenten juist tegengehouden. Het idee dat ik me nog door zo veel lastige momenten moest gaan worstelen, maakte soms dat de moed in m’n schoenen zakte.

Ook heb ik vaak gedacht: ‘Ja, dat zeg je nu wel, maar bij jou was het echt wel anders dan bij mij’. De ervaringen van de ervaringsdeskundige waren niet vergelijkbaar met die van mij en daarom kon ik de woorden van haar ook niet geloven. Ze kon makkelijk zeggen dat ik door moest zetten, ze had geen idee wat ik allemaal door moest maken. Op een bepaald moment ontwikkelde ik een soort allergie voor iedereen die claimde met eigen ervaring te werken. Niet omdat ik nou zo graag mezelf ergens tegen wilde afzetten, maar omdat ik gewoon niets heb met mensen die hun ervaring op mij projecteren.

Dus tja… ervaringsdeskundigheid in de GGZ: een verrijking of niet? Ik denk niet dat er een simpel antwoord op te geven is. Het hangt af van de situatie en van de personen in kwestie. Mijn advies is dan ook om voorzichtig te zijn met de inzet van ervaringsdeskundigheid. Niet omdat ik erop tegen ben, maar omdat ik vind dat iedereen anders is. En juist die verschillen tussen mensen maken het leven mooi. Dus laten we alsjeblieft zorgen dat we niet streven naar een antwoord op een vraag. Niet iedereen is gebaat bij de ervaringen van een ander, niet iedereen zit te wachten op alleen maar kennis uit boekjes. En dat is allemaal gewoon oké.

Advertenties

Melissa

Deel je gedachten

%d bloggers liken dit: